Accións da Igrexa de Santiago de Compostela no ámbito diocesano ante o desafío do covid 19

  • A atención a familias en risco de exclusión, a visita a persoas soas ou maiores, a acollida aos sen teito, o acompañamento no dó ou o espiritual de capeláns e sacerdotes, tarefas que a Igrexa, como “hospital de campaña” non pode deixar de realizar

A modo  de resumo dalgunhas actuacións realizadas a través da Igrexa diocesana, ofrecemos a continuación este dossier -por forza incompleto dado que todos os días as parroquias seguen traballando e vivindo situacións novas e distintas-, como contribución ao coñecemento social da tarefa que a Arquidiocese de Santiago de Compostela exerce ante este reto da pandemia do coronavirus. Quizais nunca como agora se fixo realidade aquela expresión do papa Francisco na que definía á Igrexa como “hospital de campaña”.  Acción e oración, “ora et labora”, os dous alicerces fundamentais dunha Igrexa que segue sendo espazo de acollida preferente para os máis desvalidos.

INSTITUCIÓNS:

  • Seminario Maior. Ofrecemento á Xunta de Galicia da Hospedería de San Martiño Pinario para o uso que, se fose preciso, se considere necesario. O reitor da institución,  Carlos Varela, dixo que, igual que a maioría dos establecementos da capital galega, a Hospedería leva días pechada, pero «están preparados para organizar a acollida do persoal que sexa necesario en calquera momento e a calquera hora». Trátase de cuartos individuais, con baño, nun emprazamento, lembra o reitor, «de fácil acceso por exemplo para ambulancias».
  • Seminario Menor. Ofrecemento ao Concello de Santiago das súas instalacións para os sen teito, xestionado por Cáritas Diocesana. Un albergue de emerxencia para que ningunha persoa sen fogar teña que pasar o confinamento na rúa, que xa está a funcionar.  Reconverteuse en albergue para transeúntes a zona onde residen os seminaristas: uns 20 cuartos individuais que para moitos dos que agora as ocupan ofrécenlles unha calidade de vida que hai moito tempo non podían gozar.A acollida manterase mentres dure a alarma sanitaria. Comentaba o director de Cáritas, Anuncio Mouriño, que esperan que esta experiencia poida servir tamén para que moitas destas persoas poidan propoñerse “restablecer a súa vida”. Pero ademais deste servizo extraordinario en Belvís, unhas 200 persoas están a ser atendidas por Cáritas Diocesana en Santiago. O piso de acollida a mulleres vítimas de trata, Vagalume, tamén mantén actividade con dúas persoas, que atenden tamén previa cita, e en Vieiro, unhas 9 persoas seguen acudindo periodicamente, por exemplo, para poder lavar a súa roupa, ou para recibir algún servizo de asesoría.
  • Cáritas Diocesana. Comedor social de Cáritas Interparroquial de Arousa: Mantéñense os almorzos unha persoa por mesa; a lavandería; realizarase o servizo de comidas en tres quendas, respectando o terzo da capacidade do local, os días festivos as comidas e as ceas daranse en bolsa fóra do comedor, a condición de que sexa posible; peche do servizo de ceas e entregarase bolsa na comida.
  • Servizos de Atención Primaria: Mantense o servizo, cumprindo estes requisitos: primarase a atención telefónica cando sexa posible, continuarase a atención presencial para aqueles casos de urxencia, cumprindo os requisitos de acceso dunha soa persoa por familia e gardando as distancias de seguridade e requirindo previamente as debidas medidas de hixiene recomendadas, o resto agardará a súa quenda no exterior do local; proponse a existencia dalgunha caixa de correos  onde aquelas persoas que simplemente teñan que entregar documentación, teñan un lugar onde depositala, sen necesidade de pasar á atención directa.
  • Comedor como unha sede de Cáritas Interparroquial de Arousa: Mantense servizo extremando medidas de hixiene.
  • Residencia Miña Lareira e Centro San Cibrán: Seguir as indicacións da Xunta de Galicia en materia de centros residenciais, ampliando que se suspenderán os novos ingresos, anúlanse todas as actividades con voluntarios, restrínxense as saídas, extremásense medidas de hixiene persoal e do centro.
  • Albergue San Javier: De aplicación o expresado para centros residenciais, e segundo o recomendado, facilita unha estancia máxima de 21 días, estúdase a ampliación a 30 días.
  • Pisos de acollida: Restrínxense as saídas, extremar medidas de hixiene persoal e do centro.
  • Cáritas Interparroquial da Coruña. O labor das Cáritas nas parroquias da Coruña e Arteixo axuda a máis de 1.700 familias, superando as 5.000 persoas atendidas. Neste momento de coronavirus concentrouse a atención social e de emerxencia, aumentando os contactos vía telefónica e por correo electrónico cos usuarios. Dada a elevada media de idade nos equipos de voluntarios parroquiais, extremáronse as precaucións, para protexer a este persoal. A residencia de maiores coida aos seus con rigorosos  protocolos sanitarios, incorporando material doado por algún colectivo. Doutra banda, a versatilidade e axilidade de resposta que ten Cáritas, fai que estes días de crises, os Servizos Sociais do Concello botan man da colaboración desta institución da Igrexa para dar solución aos casos máis urxentes. É o caso, por exemplo, de familias que sobrevivían con pequenos traballos e, de súpeto, víronse sen ingreso ningún. Á exclusión e á pobreza, engádese agora o medo e a inseguridade. Cáritas permanece preto ante o desconcerto.
  • Centro Raíña da Paz, Pontevedra. As medidas de prevención de contaxios por Covid-19 fixeron que o Concello de Pontevedra tivese que reformular as medidas de axuda a persoas sen fogar. Así, Cáritas habilitou hai días o seu centro Raíña da Paz, en Salcedo, que será a residencia dun grupo de persoas que normalmente durmían en albergues da cidade.

PARROQUIAS:

  • A Xunqueira: Mantívose o contacto cos grupos Scouts, que viron modificados ou aprazados os seus campamentos e roteiros previstas en datas próximas. Outro tanto sucedeu coa entrega dos “Premios Nécora”, outorgados pola Fundación Galega contra o Narcotráfico; a gala non puido ter lugar, pero continúa a planificación en tarefas de prevención, porque as consecuencias do tráfico e consumo de drogas seguen presentes. Cáritas non deixou de ofrecer a atención primaria ás, aproximadamente, 23 familias ao seu cargo durante todo o ano, que estes días de confinamento aínda están máis expostas á precariedade. Mantéñense alerta ante calquera emerxencia potencial.
  • Ordes: Cáritas parroquial de Sta. María de Ordes mantén a atención primaria a 100 familias en tempo de coronavirus. O Concello ofreceu a súa colaboración para a repartición de alimento aos domicilios destes usuarios para protexer a saúde, tanto a deles como a dos voluntarios de Cáritas. Mantense a actividade da “Horta Solidaria” e o Roupeiro parroquial coas debidas precaucions.
  • Carril: O párroco, Eduardo Amado, conta que pasa moito tempo na Igrexa. É o meu modo de secundar a recomendación do Papa, animándonos a mostrar a proximidade de Deus, mesmo, dun modo físico. Coa porta aberta, o sagrario iluminado, a imaxe de san Roque alumada con velas… Atende emerxencias de Cáritas co retén de Arousa que non abandona os máis necesitados. E está de garda no Hospital do Salnés, para atender os enfermos.
  • Unidade Pastoral de Mugardos: O párroco, José Carlos Mato, coordina o envío de materiais útiles para a oración e a formación a través dos grupos de whatsapp. Cáritas: a actividade de atención primaria permanece alerta e repartindo axuda a unhas 40-50 persoas. No local do antigo consultorio médico, un convenio co Concello permite a Cáritas coordinar a axuda social local, unificando recursos. Permanécese alerta para a atención de enfermos que o soliciten.
  • Santa María a Maior, Pontevedra. Cáritas Parroquial traballa en estreita colaboración co Concello de Pontevedra na atención de persoas sen fogar e a familias en perigo de exclusión social. Outro tanto ocorre coa Pastoral da Saúde, que mantén un seguimento telefónico con todas aquelas persoas enfermas ou impedidas que antes eran visitadas con frecuencia nos seus fogares. Igualmente mantéñense activos os voluntarios do Centro de Escoita San Camilo de Pontevedra, para a atención e acompañamento, tamén telefónico, de quen estea atravesando unha situación de perda ou dó, a través do número 652 385 332. No ámbito sociosanitario, é de destacar a entrega e xenerosidade das ordes relixiosas que atenden con tanto agarimo a maiores e discapacitados.

No ámbito hospitalario, os capeláns teñen estes días unha importante misión no acompañamento e consolo a persoas ingresadas e aos profesionais da saúde para que se poidan desafogar ante situacións tan duras que lles toca vivir e atopar unha palabra que lles achegue esperanza. En todos os hospitais o servizo relixioso funciona normalmente, aínda que os capeláns teñen limitacións para moverse libremente polos corredores e por determinadas unidades que foron bloqueadas por necesidades sanitarias. Por este motivo, se algunha persoa necesita atención relixiosa e espiritual debe contactar coa capelanía a través da central ou dos controis de enfermería do centro.

  • Cangas. Os grupos máis activos da parroquia (Cáritas, Confrarías, Administración, Catequese, Conferencias de San Vicente de Paúl, etc.) colaboran na comunicación cos fregueses e na atención dos máis necesitados. Intercámbianse as distintas iniciativas de Igrexa para manter viva a fe e a esperanza nestes tempos. Mantense o contacto cos enfermos, anciáns e algúns exalcohólicos para alentar o seu día a día. O labor de Cáritas mantense. A repartición de atención primaria segue “de garda”, reorganizándose: os voluntarios maiores han suspendido, por seguridade, a atención directa ao público e sumáronse outras persoas a este labor. Asístese a unhas 50 familias. Destaca a colaboración co Concello: este colabora co transporte ao domicilio dos usuarios con mobilidade reducida e a parroquia reforza o labor do comedor municipal.
  • En plena península do Morrazo, a Cáritas parroquial de Bueu atende a unhas 70 familias. Durante o coronavirus, os seus voluntarios protexéronse do mellor modo posible fronte ao contacto físico, pero seguen prestando a axuda máis urxente e necesaria dúas veces á semana, pendentes por se xorde algunha emerxencia concreta en calquera momento. Porque o coronavirus golpea a saúde da poboación e, mentres esta paralízase, a Igrexa continúa coa súa axuda.
  • San Fernando, Santiago. A cripta da igrexa permanece aberta de 9:00h á 21:00h para lembrar que o Señor segue alí presente, no Sagrario, coidando de todos os fregueses. O párroco e o seu grupo de voluntarios e colaboradores, afánanse en manter o contacto cos enfermos, os maiores, os que viven sos e os máis necesitados.
  • Cáritas parroquial lanzou a campaña “O teu veciño de apoio”. Unha iniciativa solidaria e fraterna ideal para unha época de confinamento domiciliario. En cada portal colocouse un cartel cunha persoa de referencia á que acudir, en caso de necesidade, pensando nos maiores, os que viven sos e os enfermos. Outra das achegas que a parroquia de Carballo puxo en marcha é o Servizo de Escoita e Acompañamento Psicolóxico e Espiritual. Un grupo de voluntarias da parroquia puxo ao choio en tarefas de costura e xa confeccionan máscaras coas que axudar a fornecer este material de protección. Durante todo o ano, Cáritas Parroquial de Carballo sostén a atención primaria dunhas 270 familias; esta axuda mantense durante o coronavirus, coa consecuente aplicación dos protocolos de seguridade sanitaria que require a solidariedade nas presentes circunstancias.
  • Parroquia Liáns, Nós e Dorneda. Cáritas organiza repartición de alimentos e a súa habitual atención social; formáronse dúas brigadas de emerxencia para atender os máis vulnerables, acompañando ou realizando por eles xestións, gabinete. Creouse un un servizo psicóloxico de escoita para soportar este confinamento. Os mozos están a dinamizar as redes animando á esperanza a través da páxina web, Instagram e outras redes, os grupos de formación continúan os seus programas a través das redes…., é dicir, a parroquia non está parada.
  • San Vicente do Grove e Simes. Ademais do seu labor habitual durante a “reclusión” forzada polo coronavirus (catequese virtual, envío de material para a oración por whatsapp, preocupación polos enfermos e necesitados locais.
  • Parroquias de Cambre e Brexo. Manuel Quintáns, o párroco di que, ademais de estar unidos en oración,  contacta case a diario coa xente maior da parroquia, e tamén cos sacerdotes do seu Arciprestado. A nivel próximo, destaca a importancia do Centro de Escoita San Camilo de Pontevedra. Xusto unha semana antes do confinamento polo virus estiveron na Coruña ofrecendo os seus servizos. A sede da Coruña será a parroquia da nosa Señora dos Rosais. En Cambre hai persoas preparadas no acompañamento en dó.
  • UP Milladoiro, Teo e contorna. Un alicerce robusto desta Unidade Pastoral é o seu labor de Cáritas. O amplo abanico de poboación que ocupa a UP e a cantidade de necesidades, urxiunos a solicitar axuda complementaria a pasada semana para responder, con eficacia, á demanda de alimentos xerada entre os máis desfavorecidos coa alarma sanitaria. Non escatiman en atender un grupo de persoas consideradas “sen papeis”, aos que a situación creada a raíz do coronavirus volveu aínda máis vulnerables. Desde o inicio da emerxencia atendéronse a 350 persoas, que forman parte de máis de 100 familias con menores a cargo. Os sacerdotes da UP e os seus colaboradores están especialmente pendentes dos enfermos e os que viven sos. Algúns casos de persoas hospitalizadas requiren un seguimento máis próximo. Coordínase a compra de medicinas para quen carece de mobilidade suficiente e inténtase responder a calquera outra incidencia. Cáritas da Unidade Pastoral de Milladoiro, Teo e Contorna ofrece 19 prazas de aloxamento de maneira gratuíta para persoal que traballa no Hospital Clínico Universitario e que polo seu traballo se atope en situación de risco de contaxio. Esta posta a disposición vén motivada pola necesidade de ofrecer un aloxamento a persoal sanitario, que traballan con persoas en risco, e previr así a expansión do contaxio. 7 prazas están no Albergue de O Milladoiro. Este albergue xestionado pola Parroquia de San Xosé de O Milladoiro pon a disposición menos dun terzo das mesmas (cumprindo a regulamentación vixente no estado de alarma actual). Outras dúas prazas atópanse nun apartamento no Barrio de Santa Marta, trátase de dúas habitacións con baño. Para poñerse en contacto e poder acceder a estas prazas, pódese chamar ao teléfono de Cáritas 678.512.276 ou ben contactar co Capelán do Hospital Clínico, Zacarías.
  • Marín. Ademais do labor social do Concello e da predisposición para colaborar, por parte da Escola Naval de Marín, Cáritas parroquial mantén, en tempo de coronavirus, a atención primaria a 45 familias (uns 200 usuarios) e vela por 54 persoas que viven soas e sen recursos. A institución da Igrexa socorre nos seus pisos de acollida a 10 persoas en risco de exclusión. O comedor benéfico da localidade, xestionado polas Fillas da Caridade, atende a outras 80 persoas cada día e a Asociación benéfica Sor Elvira vela por 7 persoas.
  • Parroquias de Ares, Lubre, Cervás e Limodre. A comunicación do párroco, Antonio G. das Heras, cos seus fregueses acentuouse a través do Facebook e o teléfono. Este segue sendo o máis recorrido para os maiores e o whatsapp, logo, segundo se descende no rango de idade. Atención aos maiores e enfermos. O interese por este colectivo mantense esperto. A visita aos enfermos que así o solicitan, faise coas debidas precaucións (máscara e luvas), sen deixar de acompañalos. Cáritas: mantense a atención primaria a trinta familias, e permanece alerta ante calquera emerxencia. Existe a posibilidade de servir no domicilio a quen o necesite. Cabe sinalar que a xenerosidade local durante todo o ano, permite a axuda en tempos difíciles como os actuais.
  • Parroquia de Santo Andrés de Barciela-Sigüeiro. Permanece aberta varias horas ao día para que se vexa que a Igrexa segue estando presente e por se alguén ten algún tipo de necesidade ou urxencia tamén se lle atende nese horario. Faise o posible por manter contacto diario neste tempo de confinamento cos fregueses das parroquias a través das redes sociais. Pero o que máis esforzos require é a atención aos máis necesitados: entregas periódicas de alimentos cada vez a máis familias, case todas con nenos, así como o acompañamento no dó a persoas que perderon a algún ser querido nestes días, xa que están a ser verdadeiramente traumáticos. Por último, unha iniciativa que levan a cabo voluntarios é “chamar diariamente” a persoas que están soas: anciáns, persoas enfermas, algún sacerdote. Un verdadeiro testemuño dunha igrexa que está máis viva que nunca.
  • Codeso e outras en Boqueixón. colecta mensual, recollida de alimentos para institucións: Albergue Xoán XXIII, Cociña Económica e Cottolengo, roupeiro e axuda a familias necesitadas. Chamadas ás familias con posibles dificultades e seguimento ou continuo

OUTRAS ACCIÓNS DA IGREXA QUE NON SON DIOCESANAS

  • Claretianos ceden residencia ao Concello de Vilagarcía. Os misioneiros claretianos e o Concello de Vilagarcía acordaron hai uns días dispoñer da zona residencial do convento dos Padres para dar aloxamento a familias que poidan atoparse en situación de risco derivadas da crise sanitaria. O acordo permitirá ao Concello dispoñer de forma gratuíta dos trece dormitorios do segundo piso do edificio da Praza da Constitución, en desuso desde que a orde pechou as súas instalacións hai uns anos. As persoas derivadas polos Servizos Sociais poderán pasar o confinamento alí. A cesión por parte dos Claretianos é totalmente altruísta. O goberno local agradeceu á orde relixiosa a disposición para colaborar que mostraron desde o primeiro momento.

Datos ata o 3 de abril de 2020

Versión en castelán