Carta Pastoral o día do Coidado da Creación, 1 de setembro 2020

Tempo da creación

Desde o 1 de setembro ata o 4 de outubro, festa de San Francisco de Asís, o Papa convócanos a orar polo coidado da creación e a unirnos en familia ecuménica para celebrar o Tempo da Creación, axudándonos a darnos conta de que “vivir a vocación de ser protectores da obra de Deus é parte esencial dunha existencia virtuosa, non consiste en algo opcional nin un aspecto secundario da experiencia cristiá”[1]. Neste propósito debemos lembrar principios fundamentais como “a conciencia dunha orixe común, dunha pertenza mutua e dun futuro compartido por todos. Esta conciencia básica permitiría o desenvolvemento de novas conviccións, actitudes e formas de vida. Destácase así un gran desafío cultural, espiritual e educativo que supoñerá longos procesos de rexeneración”[2]. A custodia da creación, “casa común”, é un dos grandes desafíos da Humanidade para o século XXI, que temos que asumir con responsabilidade para facer do mundo un lugar habitable para todos, percibindo o ritmo e a lóxica da creación e non buscando dominala, posuíla, manipulala e explotala[3].

Cada día suscita maior interese o coñecemento do estado do medio ambiente do planeta, xa que é un condicionante do benestar social, sanitario e económico. A industrialización e a urbanización modificaron o medio ambiente e orixinaron problemas ambientais de primeira orde (o efecto invernadoiro e o cambio climático, a destrución da capa de ozono estratosférica, o transporte de contaminantes, a desertización, etc.), que é preciso corrixir. Tamén hai que evitar que as actividades futuras orixinen máis deterioración na nosa contorna, a través dunha política preventiva que permita un desenvolvemento sostido e equilibrado, e teña como obxectivos a protección da saúde humana e a conservación de todos os recursos (aire, auga, clima, especies de flora e fauna, alimentos, materias primas, hábitat, patrimonio natural e cultural) que condicionan e sustentan a vida[4]. “A Idade Moderna buscouse o seu camiño ao amparo de conceptos fundamentais de progreso e liberdade. Pero, que é o progreso? Hoxe vemos que o progreso tamén pode ser destrutivo. En tal sentido temos que reflexionar sobre cales son os criterios que debemos atopar para o progreso sexa realmente progreso”[5].

Incúmbenos a todos o que podemos denominar compromiso ecolóxico, coidando a creación con pequenas accións cotiás e conformando desta maneira un estilo de vida. O papa Francisco lémbranos que temos que vivir o que el chama a conversión ecolóxica que supón recoñecer a creación como un don de Deus e sentirse relacionados coas demais criaturas formando con elas unha comuñón universal. “Para o crente, o mundo non se contempla desde fóra senón desde dentro, recoñecendo os lazos cos que o Pai nos ten unido a todos os seres. Ademais, facendo crecer as capacidades peculiares que Deus lle deu, a conversión ecolóxica leva o crente para desenvolver a súa creatividade e o seu entusiasmo, para resolver os dramas do mundo, ofrecéndose a Deus como un sacrificio vivo, santo e agradable (Rm 12, 1). Non entende a súa superioridade como motivo de gloria persoal ou de dominio irresponsable, senón como unha capacidade diferente, que á súa vez lle impón unha grave responsabilidade que brota da súa fe”[6].

Solidariedade, xustiza social e capacidade de admiración ante a creación son factores que contribuirán, coa axuda de Deus e o traballo dos homes de ben, a que a esperanza alcanzable se converta algún día non moi afastado en realidade tanxible. “Ao final atoparémonos cara a cara fronte á infinita beleza de Deus (cf. 1Co 13, 12) e poderemos ler con feliz admiración o misterio do universo, que participará connosco da plenitude sen fin. Si, estamos a viaxar cara á nova Xerusalén, cara á casa común do ceo. Xesús dinos: “Eu fago novas todas as cousas” (Ap 21, 5). A vida eterna será un asombro compartido, onde cada criatura, luminosamente transformada, ocupará o seu lugar e terá algo para achegar aos pobres definitivamente liberados”[7].

Pido que na Catedral, nas parroquias e nas comunidades relixiosas da Diocese, uníndonos a toda a Igrexia, téñase unha oración ante o Santísimo por esta intención do coidado da creación, axudándonos das oracións que o Papa nos propón na Encíclica Laudato Si´, nº 246.

Saúdavos con afecto e bendí no Señor,

+ Julián Barrio Barrio,
Arcebispo de Santiago de Compostela.

 

[1] FRANCISCO, Laudato Si, 217.

[2] Ibid., 202.

[3] Cf. FRANCISCO, Alocución na Audiencia xeral do 5 de xuño de 2013.

[4] Pablo VI escribiu: “Bruscamente o home adquire conciencia diso: debido a unha explotación inconsiderada da natureza, corre a rega de destruíla e de ser á súa vez vítima desta degradación, Octogesima adveniens, 21.

[5] Bieito XVI, Luz do mundo. O papa, a Igrexa e os signos dos tempos. Unha conversación con Peter Seewald, Barcelona 2010, 56.

[6] FRANCISCO, Laudato Si, 220.

[7] Ibid., 243.

Versión en castelán