Carta Pastoral no Día do Enfermo 2020

“Acompañar na soidade”

Queridos diocesanos:

Día a día, moitas persoas manifestan o abafo de sentir a soidade que lles xera sensación sen carga. O papa Francisco na Misa da inauguración do Sínodo dos Bispos sobre a Familia dicía: “O drama da soidade é experimentado por innumerables homes e mulleres do noso tempo anciáns e nenos, viúvos e viúvas, persoas abandonadas polo seu cónxuxe, migrantes e refuxiados. A soidade é unha das principais causas de exclusión social. Só o amor dado e recibido pode aliviar o sentimento de soidade. E nesta clave quen acompaña sente á vez acompañado. “O noso mundo está enfermo de soidade”. Só cando sentimos que non estamos abandonados, podemos afrontar todo tipo de dificultades.

“Vide a min”

Jesús dinos: “Vide a min todos os que estades cansos e angustiados, e eu aliviareivos” (Mt 11,28). Esta é a clave con que a Iglesia proponnos interpretar a partitura da nosa vida nos compases da enfermidade. “Jesús dirixe unha invitación aos enfermos e oprimidos, aos pobres que saben que dependen completamente de Deus e que, feridos polo peso da proba, necesitan ser curados. Xesucristo a quen sente angustia pola súa propia situación de fraxilidade, dor e debilidade, non impón leis, senón que ofrece a súa misericordia, é dicir, a súa persoa salvadora. Jesús mira a humanidade ferida. Ten ollos que ven, que se dan conta, porque miran profundamente, non corren indiferentes, senón que se deteñen e abrazan a todo home, a cada home na súa condición de saúde, sen descartar a ninguén, e convida a cada un para entrar na súa vida para experimentar a tenrura”[1].

A luz do amor divino

É esperanzador e consolador pensar que “a luz do amor divino descansa precisamente sobre as persoas que sofren, nas que o esplendor da creación escureceuse exteriormente; porque elas de modo particular son semellantes a Cristo crucificado… Por grande que sexa o seu sufrimento, por desfigurados e ofuscados que poidan ser na súa existencia humana, serán sempre os fillos predilectos do noso Señor, serán sempre de modo particular a súa imaxe”[2]. Bieito XVI escribiu que “Bernardo de Claraval acuñou a marabillosa expresión: Divos non pode padecer, pero pode compadecer. O home ten un valor tan grande para Deus que se fixo home para poder compadecer El mesmo co home, de modo moi real, en carne e sangue, como nos manifesta o relato da Paixón de Jesús”[3].

Cando Jesús dinos: “Vide a min todos os que estades cansos e angustiados”, indícanos que habemos de ser aliados de Deus para acompañar a aqueles aos que Jesús mirou con compaixón e comprometernos na misión de anunciar a salvación que nos trouxo. “A grandeza da humanidade está determinada esencialmente pola súa relación co sufrimento e co que sofre… Aceptar ao outro que sofre significa asumir dalgunha maneira o seu sufrimento de modo que este chegue a ser tamén meu. Pero precisamente porque agora converteuse en sufrimento compartido no cal se dá a presenza doutro, este sufrimento queda traspasado pola luz do amor. A palabra latina con-solatio, consolación exprésao de maneira moi bela, suxerindo un “ser con en” a soidade, que entón xa non é soidade”[4].

Curar e coidar

Facéndome eco do sentir do papa Francisco, queridos axentes sanitarios, anímome a dicirvos que non só curedes senón que coidedes aos enfermos que están nas súas casas ou acoden aos hospitais e centros socio-sanitarios que son como a pousada á que os familiares ou coñecidos dos enfermos, como bos samaritanos, lévanlles para ser sanados. É necesario non perder esta identidade na vosa dedicación fomentando a sintonía espiritual que nos descobre a todos que a nosa vida atopa sentido cando sabemos vivila ao servizo dos demais.

Aliviar o sufrimento é unha obra de caridade. Negalo é unha ilusión. A soidade que irrita a dor, leva nalgúns casos á tristeza e á depresión, encerrando ao enfermo en si mesmo e co seu medo interior. Os cambios sociais nos que nos atopamos, poden contribuír a esta soidade ao ser difícil compaxinar os horarios das visitas aos enfermos cos horarios laborais dos familiares e persoas coñecidas. A compañía atenúa a dor. Non deamos a impresión de que o sufrimento interior e físico non ten dereito á cidadanía.

A vós, queridos enfermos e enfermas, dicirvos que vos teño moi presentes na miña oración coa intercesión da Virxe María, saúde dos enfermos. Saúdavos con todo afecto e bendí no Señor,

+ Julián Barrio Barrio,
Arcebispo de Santiago de Compostela.

 

[1] FRANCISCO, Mensaxe para a XXVIII Xornada Mundial do enfermo, 11 de febreiro de 2020, 1.

[2] J. RATZINGER, “A imaxe e semellanza de Deus: ¿sempre? Os enfermos mentais”: Intervención na Conferencia Mundial organizada polo Consello Pontificio para a pastoral da saúde, 28 de novembro de 1996.

[3] BIEITO XVI, Spe salvi, 39.

[4] Ibid., 38.

Versión en castelán