Homilía de mons. Barrio na eucarístía do XXXIII Encontro de Pastoral Universitaria

No contexto no que vivimos, non é fácil descubrir e desenvolver a propia vocación cristiá, que dá auténtico sentido á nosa existencia, sobre todo nun ámbito como é o da universidade. O home encerrado nunha suposta autonomía necesita abrirse a Deus e aos demais, cunha actitude de confianza serena e iluminado sempre coa luz da Palabra de Deus. “Mestre, ¿onde vives? Vide e verédelo”. A vocación explicítase no encontro entre as persoas e as súas experiencias. Nesta vivencia presentimos o rumor do Espírito de Deus que nos impulsa a seguir buscando, porque é experiencia de descubrimento dunha realidade que brilla ante os nosos ollos como misterio sempre novo. É a pastoral do encontro. Non podemos tratar de axudar aos demais a distancia, nin tampouco encerrados nos nosos prexuízos. Nós temos que tratar de vivir esa pastoral do encontro. Canto máis nos achegamos ás persoas, canto máis as coñecemos, nelas Jesús sempre nos di algo. É importante ser sensibles a esta realidade. “Así como o camiñante que para ir a novas terras non sabidas vai por novos camiños non sabidos nin experimentados, que camiña non guiado polo que sabía antes, senón en dúbida e polo devandito doutros”. Estas son palabras de san Juan da Cruz. Non podemos achegarnos aos demais desde aquilo que pretendidamente queremos saber dunha maneira definitiva. No Evanxeo percíbese que Jesús, Señor do cosmos e da historia, fala por encima do tempo, máis aló do tempo, como fose da orde do tempo. Apelando á sinxeleza da obra redentora xa presente entre os fariseos, a pesar da súa cegueira fronte á propia persoa do Redentor, Jesús dilles: O Reino de Deus está dentro de vós chamándolles á conversión do corazón e ao mesmo nacemento do alto.

Queridos irmáns e irmás, o cristianismo é proxección de fe e de esperanza, o que dá unha peculiar tensión de Advento a toda a existencia cristiá ata ver a Cristo feito imaxe vivente en nós e poder dicir como Pablo que para min a vida é Cristo e a morte unha ganancia. Isto é o que dá amorne ao discípulo que non renuncia á súa vocación de eternidade e á súa responsabilidade de santidade. Non podemos ser discípulos do Señor se renunciamos á vocación de eternidade e á responsabilidade de santidade. Este convencemento levaranos a recobrar aos demais, non como escravos, senón como irmáns queridos, ao dicir do apóstolo Pablo.

Nesta perspectiva, estades chamados a encher o baleiro ético e moral no ámbito da pastoral universitaria, axudando a superar a cultura do relativismo segundo a cal cada individuo converte a súa experiencia en criterio de verdade, de xustiza e de ben, desembocando na falta de solidariedade. Só en Deus atopan resposta plena as máis íntimas aspiracións humanas. “Fixéchesnos, Señor, para Ti, e o noso corazón está inquieto ata que descanse en Tí”, dicía san Agustín. Canto a procura da verdade parece unha tarefa inútil, habemos de anunciar a Cristo que descobre o home ao propio home e os seus anhelos de Deus no seu corazón.

Non é aceptable unha cultura en liberdade sen verdade. E hoxe poderiamos dicir que está moi de moda esta realidade. Aceptar unha cultura da liberdade sen verdade. A pastoral universitaria ha de converterse nun ámbito que posibilite a capacidade de escoitar e de falar, suscitando unha auténtica comunicación. Vivimos momentos de grandes transformacións, pero a min modo de ver, esperanzadores. Non sempre está presente na nosa cultura o sinal humanista, descoidando toda cuestión relativa ao significado último da realidade. As estruturas sociais, políticas e económicas revisten gran importancia, pero non hai que esquecer os aspectos humanistas e espirituais. E esta mensaxe debe estar moi presente na pastoral universitaria. Estades chamados a realizar a pastoral da intelixencia, que ha de levar á formación de novas xeracións no debate sobre as grandes cuestións antropolóxicas. ¿Non pensades que se nos está esfiañando a antropoloxía en xeral e de maneira especial a católica? A relación entre fe e razón vai máis aló dos respectivos confíns para profundar na nova situación do home contemporáneo, que se presenta nun horizonte rico de perspectivas positivas, pero tamén ofuscado de prexuízos culturais e ideolóxicos que fan tortuoso e incerto o futuro.
Onde está en xogo o destino do home a Igrexa debe estar presente e operante, non por si mesma, senón por obediencia ao Mestre, único redentor do home. Queridos irmáns e irmás, convídovos a ser transmisores de saberes e dispensadores do sacro, recoñecendo a propia pobreza e a necesidade de salvación e refugando toda presunción e confianza nas propias forzas. Considero que a aprendizaxe da fe e a aprendizaxe do estudo son como un éxodo cara a unha meta que se pretende alcanzar, que esixe a aposta pola verdade e pola capacidade de interpretala, atopala e vivila.

Neste día en que celebramos a san Alberto Magno, quero lembrarvos que el dicía que había tres clases de persoas. Unhas son como os vasos, que reciben e non dan nada. Outra clase de persoas son como as canles, polos que pasa a auga, pero seguen sen impregnarse por esa auga. E dicía san Alberto que hai outra clase de persoas, que son as persoas fonte, aquelas que manan, reteñen e dan. A Persoa fonte por excelencia é Cristo, e a El temos que imitar.

Esta fe, que os peregrinos confesan aquí en Santiago, segue viva grazas á coraxe das testemuñas e dos apóstolos. Desde as vosas delegacións de pastoral universitaria sede testemuñas de esperanza para os demais e sede apóstolos enviados polo Espírito. Non esquezades que Divos axúdanos e tamén o Apóstolo Santiago.

Versión en castelán