Homilía de mons. Barrio na Festa de san Tomé de Aquino 2018

“Supliquei e foime dada a prudencia, invoquei e veu a min o espírito de sabedoría”. Salomón como novo rei pediu a Deus a sabedoría que a prefería a calquera poder real, a calquera riqueza, mesmo á luz, á saúde, e á beleza. Precisamente Deus concederalle riquezas incontables e serán estas as que propiciarán as tolemias da súa vellez. Será necesario ter presente o modelo de Xesús para facer comprender aos homes que o Deus infinitamente rico non ten máis riquezas que o amor que pode tamén facerse pobre por nós. A sabedoría é incompatible coa soberbia humana. O home sabio desde a experiencia cristiá é o que non se deixa exceder polas cousas, o que en toda circunstancia salva o primado de Deus, o que non arrisca o todo pola parte, o eterno polo transitorio, o importante polo que é só urxente. Os sabios por excelencia na visión cristiá son os santos.

Na pasaxe do evanxeo Xesús afronta decididamente o labor de desenmascarar o fariseísmo en canto prototipo pseudoreligioso da soberbia humana espiritualizada e profesionalizada no formalismo. O subxectivismo absoluto e a propia irresponsabilidade radicalizada orixinan o auténtico fariseísmo dos irresponsables, ansiosos de ocupar “cátedras de Moisés” para os seus doutrinarismos destrutivos e antievanxélicos. Tamén hoxe con criterios opostos aos de Xesús e ao maxisterio da Igrexa, e ás máis evidentes experiencias dos auténticos discípulos, algúns preséntanse como conselleiros dúctiles dogmatizando con ousadía, e ofrecendo un cristianismo acomodaticio, capaz de deformar conciencias e afagar espíritos contestatarios. Ante Deus non hai superioridade humana nin máis autenticidade cristiá que a da verdade integramente asumida e vivida en sinceridade profunda e en humildade interior e exterior, avalada pola máis exquisita caridade fraterna. Só a auténtica santidade evanxélica pode inmunizar o home de todo risco de fariseísmo. No día a día a través das nosas palabras, conversacións e diálogo podemos levar a verdade de Cristo ou unha mensaxe antievanxélica. Un silencio covarde, un disimulo falsamente prudencial poden supoñer unha covardía antievanxélica.

Os santos padeceron esta realidade. Preguntemos senón a Tomé de Aquino, home de ciencia e de piedade, caracterizado pola súa doutrina e pola relación dialogal que soubo establecer co pensamento do seu tempo. Dicía o beato Paulo VI: “Non cabe dúbida de que san Tomé posuíu en grao eximio audacia para a procura da verdade, liberdade de espírito para afrontar problemas novos e a honradez intelectual propia de quen, non tolerando que o cristianismo se contamine coa filosofía pagá, con todo non rexeita a priori esta filosofía”. Soubo conciliar a secularidad do mundo coas esixencias radicais do Evanxeo. O estudo e a oración, o ensino e a predicación balizan a súa vida. Viviu a opción e a paixón por Deus. Era consciente de que se debía a Deus, e isto debía expresalo na súa palabra e sentimento. Desde a nosa pobreza esta debería ser tamén a nosa actitude.

O estudo busca comprender e comprendernos, para lograr o sentido da vida, vivindo unha relación auténtica de fe en Cristo e abertos á acción da Graza. Xera unha cultura de encontro na que nos decatamos do que necesitamos e do que podemos ofrecer aos demais. Como en san Tomé o noso esforzo intelectual ha de ser guiado pola caridade. Tamén hoxe estamos necesitados dunha nova vitalidade intelectual para unha vida sinxela nas súas aspiracións, concreta nas súas realizacións, transparente no seu comportamento. É necesario acoller cun pensamento creativo na perspectiva da fe, as preguntas e os retos que brotan da vida para facer que emerxan con claridade as verdades últimas do ser humano. Non só a fe axuda á razón, tamén a razón pode facer moito pola fe, prestándolle o servizo de demostrar “os fundamentos da fe; explicar mediante semellanzas as verdades da fe; rexeitar as obxeccións que se levantan contra a fe”. Seguimos necesitando esa harmonía natural entre a fe cristiá e a razón para ese diálogo frutífero sen reticencias nin desconfianzas.

Ao participar na Eucaristía pidamos ao Señor con san Tomé: “Concédeme, rógoche, unha vontade que te busque, unha sabedoría que te atope, unha vida que che agrade, unha perseveranza que te espere con confianza e unha confianza que ao final chegue a posuírte”. Amén

Versión en castelán