Intervención de mons. Barrio na inauguración da Asemblea Plenaria do Consello de Conferencias

Emmo. e Rvdmo. Sr. Presidente da CCEE, Sres. Cardeais, Sres. Arcebispos e Bispos, Mons. Michael F. Crotty, Encargado de Negocios na Nunciatura, Monseñores, Conselleiro de Cultura, Alcalde da Ciudad, Autoridades. Sras. e Sres.

¡Benvidos! ¡Benvidos a Casa do Señor Santiago! ¡Saúdovos con agarimo! Agradezo profundamente que peregrinasen a Santiago, e queiran desde aquí reflexionar sobre a realidade de Europa, descubrindo na súa espertar os signos de esperanza. Ofrecémoslles a nosa hospitalidade.

Fai trinta e sete anos o papa San Xoán Paulo II deixábanos na Catedral Compostelá unha mensaxe profético sobre Europa, que segue tendo toda a súa actualidade. Na “nova Europa do espírito” é necesario avivar as raíces cristiás e lembrar o Evanxeo a quen o esqueza e transmitilo a quen xa non o coñecen. A colegialidad e a sinodalidad axúdannos nesta tarefa.

Volver ao feito cristián fundamental, que é a persoa e a historia de Jesús, é dar testemuño de que o cristianismo é o modo máis fascinante de vivir a existencia humana. O compromiso de servir o Evanxeo da esperanza ao home de hoxe non oculta que nos atopamos ante unha pluralidade cultural e relixiosa complexa. Europa, ao meu parecer, non malgastou a súa herdanza espiritual pero talvez tena esquecida. Sabemos que o sentir relixioso non desaparecerá xamais porque non se pode eliminar do corazón do home o significado da propia vida, preguntándose sobre o misterio. Isto tradúcese nunha actitude relixiosa cun vínculo entre relixión e pobo, o que hoxe está a fallar en Europa.

Neste momento fágome eco da oración que o poeta Dante poñía en boca de Beatriz dirixíndose ao Apóstolo Santiago: “Feixe que desde o alto resoe a esperanza”, sabendo que Cristo é a esperanza: “Surrexit Christus spes mea”. “O home non pode vivir sen esperanza: a súa vida condenada á insignificancia, converteríase en insoportable”[1]. Os cristiáns habemos de entrar sempre en diálogo con quen espera, conscientes da lexitimidade da esperanza, fundada racionalmente e non de forma máxica ou meramente política[2]. Na nosa condición de homo viator percibimos que “a esperanza non é desarraigable mentres vivimos. Preguntar por ela é outra forma de preguntar pola persoa, polo seu valor sacro, pola súa condición fiadora, confiable e amorosa; polo seu perduración persoal; polo seu futuro ligado inexorablemente á responsabilidade moral no”presente [3].

Certamente, non se trata de crear unha Europa paralela á existente, senón de mostrar a esta Europa que a súa alma e a súa identidade están profundamente enraizadas no cristianismo, para poder así ofrecerlle a clave de interpretación da súa propia vocación no mundo.

Mirando ao Ano Santo Compostelán 2021, a peregrinación xacobea descobre que o cristianismo por ser apertura ao universal, configurou unha Europa aberta e capaz por iso de integrar novos elementos. O cristianismo ofrece como fundamento necesario os seguintes principios: “A existencia é don e tarefa para o home. Non se pode destruír nin esgotar a realidade. O home é realidade sacra e inviolable. O próximo é aquel de quen cada un é responsable e non se pode construír o propio sen velar polo próximo. O outro que é unha chamada, non podemos convertelo nun perigo. Non se gaña a vida se non é poñéndoa ao servizo dos demais. Non se pode lexislar sen moralidade nin dereito, nin se pode violar a lei e o dereito comúns”.

“A nova Europa ten que ser froito do encontro, aceptación e reto creador entre todos os valores e países que a forman. A fe e a teoloxía deben atopar nela o seu lugar propio e levar a cabo a súa achega específica nesta hora en que debemos conferir alma, misión e responsabilidade renovadas ao noso continente” (Ou. González de Cardedal).

O peregrino xacobeo, “viaxeiro do sacro e transmisor de saberes”, segue contribuíndo á reconstrución da Europa que ten as súas raíces na tradición cristiá. O Camiño de Santiago é a intelixencia espiritual para darlle sentido. Deséxolles unha gozosa estancia entre nós. ¡Moitas grazas!

+ Julián Barrio Barrio,
Arcebispo de Santiago de Compostela.

 

[1] Ou. GONZALEZ DE CARDEDAL, Raíz da esperanza, Salamanca 1995, 10.

[2] Cf. Ibid., 12.

[3] Ibid.

Versión en castelán