Xornada Mundial dos Migrantes e Refuxiados 2020

Ante o espello de Migrantes e Refuxiados

Queridos diocesanos:

O vindeiro domingo, día 27 de setembro, celebramos a Xornada Mundial dos Migrantes e Refuxiados. O lema que nos propón o Papa é: “Como Xesucristo, obrigados a fuxir”, lembrando que a Sagrada Familia tivo que fuxir a Exipto porque Herodes buscaba ao neno para matalo (cf. Mt 2,13).

Migrantes e refuxiados, hoxe

A árbore da pandemia do coronavirus que tanto nos está afectando, pode dificultarnos ver o espeso bosque desta dura realidade dos migrantes e refuxiados por causa das guerras, a fame e a intolerancia política, relixiosa e cultural. Talvez a pandemia tennos ensimesmados, recluídos no medo, e non sexamos capaces de mirar ao noso redor. Con todo, no día a día non son poucos os que chaman ás nosas portas, e as noticias da prensa, da radio, da televisión e doutros medios telemáticos sitúannos ante situacións humanas verdadeiramente dramáticas, dificilmente imaxinables. Pensemos un momento o que supuxo o incendio do campamento no campo Moria (Grecia), deixando a miles de persoas á intemperie, e nunca mellor dito.

É posible que no intento de esquivar a realidade, gastemos o tempo e as enerxías en preguntarnos de quen é a culpa de que estas persoas estean a sufrir esta situación inhumana. Tamén os  discípulos de Xesús, ante o cego de nacemento, preguntan: “Mestre, quen  pecou: este ou os seus pais, para que nacese cego?” (Xn 9,2). É buscar a causa nos demais para eludir nosa propia responsabilidade. Diríase que, gustándonos ter o control sobre todo, sentímonos impotentes e perdidos ante as desgrazas que nos sobreveñen. Necesitamos poñer rostro ao sufrimento. Deberiamos reflexionar acerca das nosas reaccións vendo que tales realidades parecen cuestionar as nosas conviccións só cando as vivimos de preto, mentres que nos deixan relativamente tranquilos cando suceden a miles de quilómetros da nosa contorna. Damos a impresión de que a fraxilidade e a precariedade da existencia son circunstancias que consideramos por descontadas nos países “pobres”, pero retan as nosas crenzas cando afectan os países “ricos”. A chamada é a comportarnos humanitariamente con quen padece, non tanto a sentirnos como máis seguros e menos ameazados se podemos descubrir que a nós non nos vai a pasar. Formamos parte da humanidade e nada que afecte aos demais nos pode ser alleo. Non facer nada porque non podemos solucionalo todo, non sería o axeitado. O próximo é aquel de quen cada un é responsable: “non se pode construír o propio sen velar polo próximo”, en quen o home non ha de ver a alternativa á súa vontade de poder senón a quen ten que prover.

Que facer?

O Papa fálanos duns verbos que deberiamos conxugar na gramática da nosa situación actual: Acoller, protexer, promover e integrar as persoas desprazadas tamén dentro da nosa sociedade, concienciándonos do que acontece na vida de cada día. Se queremos servir, habemos de facernos próximos, se queremos crecer hai que compartir, se queremos construír hai que colaborar[1]. Pensamos que nesas circunstancias podiamos estar ti e eu? O que nos gustaría que fixesen connosco, habemos de facelo nós cos demais. A nova orde mundial que soñamos sería unha realidade se o fundamentásemos neste precepto: “Amarás o Señor, o teu Deus, con todo o teu corazón, con toda a túa alma, con toda a túa mente. Este mandamento é o principal e primeiro. O segundo é semellante a el: Amarás o teu próximo como a ti mesmo” (Mt 22, 36-39).

Ás veces óense apreciacións nesgadas sobre os migrantes e refuxiados, indicando que algúns deles forman guetos e que outros non se integran na sociedade, ignorando a cultura do lugar que os recibiu. Pero, cal é a actitude dos que nos dicimos cristiáns? Non é posible que a nosa indiferenza contribúa a que estas persoas sintan como alleo un pobo cuxa acollida non se identifica coa que promove o Evanxeo? Só un axeitado acompañamento levaraos a atopar a axuda material que necesitan, xunto coa paz, a sabedoría e a posibilidade de achegar o mellor deles mesmos á súa nova contorna. Necesitamos vivir con gozo, coherencia e profundidade nosa propia fe, que se fixo cultura alí onde nacemos, para saber recibir con respecto e comprensión a quen tivo que saír da súa terra. A Igrexa representa unha embarcación que navega cara á cidadanía dos santos, disposta a rescatar e dar acubillo a quen naufragase na vida por calquera causa. Ela mellor que ninguén, encarnada en todo tipo de lugares e culturas, sabe o enriquecedor que resulta, xunto á solidariedade, o intercambio fraterno de experiencias e puntos de vista.

Compromiso diocesano

Agradezo o labor de Caritas no quefacer caritativo-social. A doutrina da Igrexa oriéntanos para traballar no obxectivo da harmonía social, abrindo espazos de cooperación non só económica, senón tamén relixiosa e cultural, se de verdade queremos lograr unha convivencia xusta e pacífica. Mirémonos no espello dos migrantes e refuxiados para darnos conta do que poden necesitar e do que podemos ofrecer! Acompañémolos tamén coa nosa oración!

Saúdavos con afecto e bendí no Señor.

+ Julián Barrio Barrio,
Arcebispo de Santiago de Compostela.

 

[1] FRANCISCO, Mensaxe para a 106 Xornada Mundial do Migrante e do Refuxiado 2020.

Versión en castelán