Julián Barrio, ante o coronavirus: «Cáritas non pechou e segue prestando o seu apoio aos máis necesitados»

  • «Os Bispos da Provincia Eclesiástica de Santiago consideramos oportuno ofrecer unha normativa en canto ás celebracións litúrxicas que contribuíse á finalidade de conter a expansión desta pandemia»
  • «Nós fomos moi claros. Habemos de coidar a nosa saúde e favorecer a saúde dos demais. Por iso é polo que non haxa culto público e dispensouse aos fieis da obrigación dominical de oír misa ou nas festas de precepto»
  • «Pedín aos sacerdotes que estean dispoñibles para que os fieis que o necesiten, coas debidas garantías, non queden sen o auxilio do sacramento da penitencia, sen recibir a Eucaristía ou sen a unción de enfermos»
  • «Os capeláns dos hospitais tamén están nesa primeira liña do hospital de campaña que debe ser a Iglesia, unha imaxe que agora percibimos con nitidez. Algún deles xa se contaxiou»

«Ese rostro de Deus próximo que conforman os voluntarios de Cáritas, se se pode dicir así, non está en corentena». Así define monseñor Barrio, arcebispo de Compostela, a solidariedade demostrada desde o seo da Igrexa nestes días nos que crecen os casos de coronavirus por todo o territorio español. Fálanos nesta entrevista das posibilidades que abre o confinamento, da necesidade de seguir as ordenanzas para frear a pandemia e de como está a levar a súa diocese en concreto a ausencia de celebracións públicas «nestes momentos difíciles». E de que «Cáritas non pechou» e os sacerdotes continúan dispoñibles para axudar á xente humana e espiritualmente.

¿Como está a vivir persoalmente o ‘peche’ polo coronavirus?

Descubrindo outro estilo de vida coas súas posibilidades en relación co que ata o de agora estaba a vivir. Paréceme que a todos pasounos o mesmo e que, certamente, é unha oportunidade con outras posibilidades. Na actualidade a persoa estaba aliada a un proceso produtivo á conta do proceso afectivo e do proceso espiritual, relegados estes a un segundo plano. Sen dúbida podemos descubrir agora a posibilidade de novas presenzas e de relacións interpersoais. Teño que dicir, en calquera caso, que boto en falta o contacto cos diocesanos e a dinámica das visitas pastorais.

¿Como está a ser a colaboración coas autoridades sanitarias e políticas?

Sen dúbida somos conscientes da corresponsabilidade nesta situación. Así o estamos demostrando. Isto comprométenos a todos e en consecuencia estamos a vivilo con espírito de colaboración e respondendo as indicacións que nos veñen das autoridades sanitarias e políticas. Debemos vivir con sentido profundamente cristián esta realidade e contribuír ao ben común.

Comunión en la mano
Comuñón na man

¿Por que nin a CEE no seu conxunto nin o Goberno ordenaron que non haxa misas públicas, pero si se está levando a cabo en moitas dioceses?

A CEE a través da Secretaría Xeral ha dado uns criterios. Os Bispos da Provincia Eclesiástica de Santiago consideramos oportuno ofrecer unha normativa en canto ás celebracións litúrxicas que contribuíse á finalidade de conter a expansión desta pandemia que nos preocupa: non hai culto público, suspéndense as actividades pastorais, pero os templos seguen abertos para posibilitar momentos de silencio e de oración ante o Santísimo.

  • «Foron ata o de agora catro os falecidos en toda Galicia: na Coruña, Pontevedra, ambas as cidades da nosa diocese, e en Vigo»

¿Que diría aos que impiden, mesmo fomentan, as misas con fieis?

Nós fomos moi claros. Habemos de coidar a nosa saúde e favorecer a saúde dos demais. Por iso é polo que non haxa culto público e dispensouse aos fieis da obrigación dominical de oír misa ou nas festas de precepto. Recomendamos seguir a Eucaristía pola televisión e pola radio. Eu mesmo quixen unirme ás persoas que peregrinan na Igrexa en Galicia e presidín este domingo pasado a Misa que emite Televisión de Galicia.

Coronavirus4
Coronavirus4

¿Como está a afectar na súa diocese o coronavirus? ¿E na CEE?

Foron ata o de agora catro os falecidos en toda Galicia: na Coruña, Pontevedra, ambas as cidades da nosa diocese, e en Vigo. Ata onde teño noticia os contaxiados, en comparación co resto de España, son uns trescentos cincuenta en toda a comunidade galega, pero ao parecer espérase nesta fin de semana un aumento do número de afectados.

¿Que pode facer a Igrexa para colaborar co fin da pandemia?

Ademais de rezar, tratar de aconsellar que estes momentos han de afrontarse con serenidade, responsabilidade e fraternal afecto a través da caridade sobre todo cos que máis poidan necesitalo. Cáritas non pechou e segue prestando o seu apoio aos máis necesitados. Ese rostro de Deus próximo que conforman os voluntarios de Cáritas, se se pode dicir así, non está en corentena. E desde logo, cumprindo coas indicacións de seguridade que nos proporcionan as autoridades, están a tratar de ofrecer a axuda que necesitan moitas persoas.

Obispos de la Provincia Eclesiástica de Santiago de Compostela
Bispos da Provincia Eclesiástica de Santiago de Compostela

¿Como equilibrar na vida do clero a acción e a contemplación en tempos de coronavirus? 

Con outras formas, pero sabendo que a acción e a contemplación necesítanse mutuamente na acción pastoral que podamos realizar. Recomendei a todos os sacerdotes do meu presbiterio que celebren privadamente a santa misa todos os días e que a ofrezan por todos os irmáns, en especial os máis necesitados nesta crise sanitaria. E que estean dispoñibles para que os fieis que o necesiten, coas debidas garantías, non queden sen o auxilio do sacramento da penitencia, sen recibir a Eucaristía ou sen a unción de enfermos. E pídolles que oren e que reforcen a comuñón sacerdotal nestes momentos difíciles. Eu acompáñolles e síntome acompañado por eles.

¿Os católicos temos que facernos cribles sobre todo coa caridade-solidariedade? 

Algunha alusión fixen nunha pregunta anterior. A caridade, a fraternidade e a solidariedade forman parte da nosa identidade que nos poden sen dúbida axudar a facernos tamén cribles. A caridade evangeliza e é un testemuño de credibilidade. Volvemos a recuperar nestes últimos días as chamadas telefónicas por motivos de relación persoal. O whatsapp deixou paso ao teléfono. ¿Por que non practicar esa solidariedade que todos podemos facer desde casa, chamando a quen sei que están sós e  teñen problemas, ás familias con fillos pequenos, aos familiares dos que hai tempo non sabemos nada, para charlar con calma de persoa a persoa?

Julián Barrio
  • «¿Por que non practicar esa solidariedade que todos podemos facer desde casa, chamando a quen sei que están sós?»

¿Co toque de campás está a ofrecerse consolo, pero tamén xogando a batalla da presenza e da relevancia social? 

A Igrexa e a sociedade son dúas realidades autónomas e independentes no seu propio campo, aínda que unha e outra converxen na colaboración da realización integral da persoa. Na medida en que a Iglesia contribúe a este obxectivo faise presente e consiguientemente ten unha relevancia. Estamos a ver como xestos sinxelos, como o aplaudir desde as xanelas ao persoal sanitario ou escribir unha breve carta aos hospitalizados, convértense en signos de esperanza. Así tamén o quere facer a Igrexa con ese xesto das campás. Deus está presente, ofrecémolo aínda que non o impoñemos.

¿Como conseguir para os curas o aplauso social espontáneo dos sanitarios?

Con esa proximidade do bo samaritano, que debemos manter coas persoas, especialmente cos máis necesitadas material e espiritualmente nas parroquias, acompañándoas e deixándolles os denarios do noso afecto e consideración na pousada da existencia. Son moitos os sacerdotes que están a vivir calladamente esta proximidade. Nestes momentos refírome de maneira especial aos capeláns dos hospitais que tamén están nesa primeira liña do hospital de campaña que debe ser a Iglesia, unha imaxe que agora percibimos con nitidez. Algún deles xa se contaxiou. Pero creo que o recoñecemento llo está dando a cada un deles Cristo, único e eterno sacerdote, porque están a cumprir aquilo de estaba “enfermo e viñestes visitarme…”.

Monseñor Barrio
Monseñor Barrio
  • «Estamos a ver como xestos sinxelos, como o aplaudir desde as xanelas ao persoal sanitario ou escribir unha breve carta aos hospitalizados, convértense en signos de esperanza»

¿Como cre que sairemos, como sociedade, desta crise?

Pensando máis no que podemos facer que no que non podemos facer, e recoñecendo que non nos podemos esconder de Deus. Somos fráxiles, vulnerables, fáciles a deixarnos seducir pola eterna tentación de querer ser como El. E certamente, non somos Deus. Somos unha criatura que necesita da súa graza para repensar cal debe ser o noso futuro a partir de aquí. Temos necesidade de Deus para ser autenticamente homes. Organizar a nosa sociedade á marxe de Deus é organizala contra o home, como repetiu o maxisterio eclesial. É momento de reavivar a nosa esperanza. Como Dante na Divina Comedia dicímoslle ao Apóstolo Santiago con actitude orante: “Feixe que desde aquí ecoe a esperanza”.

Versión en castelán